Kıbrıs Barış Harekatı'nda yer alan Çaycuma, Devrek ve Kdz Ereğlili şehitler!

Dönemin Başbakanı Bülent Ecevit'in Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Rumların Kıbrıslı Türklere yaptığı azılı zulümlere sessiz kalmayıp 20 Temmuz 1974 yılında harekatın başlamasının ardından Kıbrıs'ta savaş ilan edildi. Bu savaşa Türkiye'nin dört bir yanından askerlerde katıldı. Savaşa katılan askerlerin içinde Çaycuma, Devrek ve Kdz Ereğli'den de birçok isim yer aldı.

HABER-FOTO: Anıl TAŞKIRAN

20 Temmuz 1974 tarihinde Kıbrıs Barış Harekatı'na katılan askerlerden bir çoğu Türkiye'nin çeşitli illerinden geldi. Bu illerin arasında ise Zonguldak'ta oldu. Zonguldak'tan Kıbrıs Barış Harekatı'na katılmak için sayısız asker gönderildi. Bu askerlerin bir kısmı Çaycuma, Devrek ve Kdz Ereğli'den oldu. Harekatın üzerinden ise 50 yıl geçti. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde harekatın 50. yılı dolayısıyla kutlamalar gerçekleştirildi. 

BOĞAZKÖY ŞEHİTLİĞİ'NDE ÇAYCUMA, DEVREK VE KDZ EREĞLİ'DEN ASKER VAR

Kıbrıs'ın Boğazköy Şehitliği'nde ise on sekiz subay, on beş astsubay, iki yüz altmış dört erbaş ile er ve otuz dört mücahit olmak üzere 331 şehit kabri bulunuyor. Bu kabirlerin içinde Çaycuma'dan İrfan Uzaldı, Devrek'ten Recep Pekmezci ve Kdz Ereğli'den ise Mahir Yener bulunuyor.

SAVAŞIN BAŞLANGICI NASIL OLDU?

Kıbrıs'ta bir darbe yapıldığı haberi, Lefkoşa'da bulunan Türk Büyükelçiliğinin gönderdiği şifreli mesajla 15 Temmuz 1974 sabahı Türk Dışişleri tarafından öğrenildi. Kıbrıs'taki durumun Türkiye'nin bir askerî müdahalesini gerektirecek kadar ciddi olduğu değerlendirmesini yapan Türk Hükûmeti, 1960 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti Garanti Antlaşması'nın garantör devlet olarak Türkiye'ye verdiği müdahale hakkını kullanmadan önce diğer bir garantör devlet olan İngiltere'nin yetkilileriyle görüşerek birlikte hareket etmek üzere girişimde bulundu.

İNGİLTERE'Yİ KORKU SALDI

İngiltere kabul etmezse Türkiye'nin yalnız başına hareket etmesi, görüşmeler sırasında Türk Silahlı Kuvvetlerinin hazırlık yapması kararlaştırıldı. Dışişleri yetkilileri, bu düşünce ve planlarını 16 Temmuz'da İngiltere ve ABD'nin Ankara büyükelçiliklerine bildirdi.16 Temmuz 1974'te muhalefet partilerinin başkanlarıyla da üç saate yakın bir toplantı yapan başbakan Bülent Ecevit, ertesi gün konuyu müzakere için Londra'ya gitti.

ERBAKAN VE BAYKAL MUHALEFET PARTİLERİYLE TOPLANTI YAPTI

Türkiye heyeti; İngiltere Başbakanı Harold Wilson, İngiltere Dışişleri Bakanı James Callaghan ve Kıbrıs meselesini görüşmek üzere Londra'ya gelen ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile ayrı ayrı görüşmeler yaptı.İngiltere ve ABD, konuya Türkiye gibi yaklaşmamaktaydı. Bu arada Türkiye'de Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan ve Maliye Bakanı Deniz Baykal, muhalefet partilerinin başkanlarıyla bir toplantı yaptı. Toplantının sonunda tüm muhalefet parti başkanlarının, Hükûmetin kararlığını gördüğü ve destek verdiği ifade edilir.

BAKANLAR KURULU KIBRIS'A MÜDAHALE KARARI ALDI

Türk heyeti, 18 Temmuz 1974 akşamı saat 20.30'da Londra'dan Ankara'ya hareket etti. Başbakan Bülent Ecevit, 19 Temmuz'da 02.00'de Ankara'ya varınca Genelkurmay Başkanlığında komutanlar ile bir toplantı yaptı. İngiltere'deki görüşmelerin aktarıldığı ve hazırlıkların gözden geçirildiği bu toplantıda başbakan Bülent Ecevit, harekâtın amacı ve adının "Barış Harekâtı" olduğunu belirtti. Genelkurmay'daki toplantının ardından Bakanlar Kurulu toplanıp oy birliği ile Kıbrıs'a müdahale kararı aldı. Bakanlar Kurulunun yazılı kararı, 19 Temmuz 1974 sabahı Genelkurmay Başkanlığına ulaştırıldı.

KIBRIS'A HAZIRLIKLAR BAŞLADI

Türk ordusunun harekâta katılabilecek satıh birlikleriyle muharebe ve idari destek birlikleri, Mersin-Taşucu bölgesi ve civarında yığınak yaptı. Deniz ve Hava Kuvvetleri bir yandan savaş hazırlıklarını yürütürken buna paralel olarak Mersin-Taşucu-Kıbrıs üçgeni ve civarında keşif ve devriye harekâtını sürdürdü. Türk ordusu, güneyde Kıbrıs'a karşı hazırlanırken batıda da olası bir Yunan savaşına karşı önlem aldı. Trakya'daki 2. ve 5. Kolordu birlikleri, Yunan sınırına hareket etti. Batı Anadolu'daki Ege Ordusu, sefer görev yerini aldı. Donanma Ege ve Akdeniz'e açıldı ve bazı sivil gemiler, ordu emrine alındı.

BAŞBAKAN ECEVİT, 20 TEMMUZ SABAHI HAREKATI BAŞLATTI

Başbakan Bülent Ecevit, 20 Temmuz 1974 sabahı saat 06.10’da şu açıklamayı yaptı: "Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kıbrıs’a indirme ve çıkarma hareketi başlamış bulunuyor. Allah; milletimize, bütün Kıbrıslılara ve insanlığa hayırlı etsin. Bu şekilde insanlığa ve barışa büyük bir hizmette bulunmuş olacağımıza inanıyoruz. Öyle umarım ki kuvvetlerimize ateş açılmaz ve kanlı bir çatışmaya yol açılmaz. Biz aslında savaş için değil, barış için ve yalnız Türklere değil, Rumlara da barış getirmek için adaya gidiyoruz."