ZONGULDAK'TA OY GEÇİŞKENLİĞİ NEDENLER / SONUÇLAR

14 Mayısta yapılacak Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili seçiminde kim kime oy verecek, vermeyecek başlığı son güne kadar tartışılacak bir konu.

Yazıda temas edeceğimiz oy geçişleri boyutu Cumhurbaşkanı seçimine dairdir. Milletvekili seçimine dair seçmen tercihi ise Cumhurbaşkanı seçiminden farklılıklar gösterecektir. Bu ayrı bir yazı konusu olmalıdır, bunun için Milletvekili kesin aday listeleri beklenmelidir.

Atlamadan, Zonguldak’ın, genel seçimlerde partilerin aldıkları oyların Türkiye ortalamasını yansıtan nadir iller arasında olduğunu hatırlatmalıyım.

Buradan yola çıkarak, oy geçişkenliklerinden bahsederken bunu Zonguldak olarak da değerlendirebiliriz ya da Türkiye geneline de teşmil edebiliriz.

Bu seçime özel bir istisna; deprem bölgesini bundan vareste tutmalıyız. Deprem bölgesindeki seçmen tavrı, eğilimi ancak sandıklar açılınca anlaşılacaktır.

Matematikte iki kere ikinin dört ettiği gibi, seçimde ittifak yapan partilerin oy toplam oranı dört etmeyecektir. Diğer bir ifade ile, ittifak içi partilere mensup seçmenin ittifak içindeki adaya bir blok halinde oy vereceği öngörüsü kesinlikle yanıltıcıdır.

Son dakikada bir değişiklik olmazsa 4 adaylı bir seçim sürecinin startı verildi. Adaylardan üçü ittifak biri ittifak dışı olarak yarışa başladı.

Millet ve Cumhur ittifakı bileşenlerinin adayları (Kılıçdaroğlu-Erdoğan) seçimin favorisi görülüyor. Her iki adayın alacağı oyu ittifak içi partilerin oyu kadar öngörmek, hesap yanlığına yol açacaktır. Örneğin HDP aday çıkarmadı. HDP oylarının kime gideceği belli olmasına rağmen, blok halinde tercih yapacağı kesin değildir.

İttifak içi partilerin oylarında yine ittifak içi aday veya diğer ittifak adayına veya hiç birine oy kullanmayacak seçmen sayısı azımsanmamalıdır. Farklı partilerde, birbirinden farklılık arzeden nedenlerden ötürü bir kısım seçmen bu tercihte bulunacaktır. 

Söz konusu belirlemeyi açalım.

Çok açık ve seçik dışa vurmuştur ki, İYİP’in özellikle kurmay kadrosunu teşkil eden MHP kökenli ülkücüler Millet ittifakına dahil oldukları halde ittifakın adayı Kılıçdaroğlu’na oy kullanmayacaklardır. Bunu uzunca bir zamandır farklı argümanlarla dile getirdiler. Esas dile getirilmeyen, üstü örtülen aslında Kılıçdaroğlu’nun kimliğidir. MHP ve ülkücülerin asıl gerekçesi de budur.

Bu bağlamda İYİP’in gövdesini oluşturan sağ muhafazakar seçmenin böyle bir sorunu yoktur. Diğer tarafdan aynı seçmenden Cumhur İttifakının adayı Erdoğan’a oy geçişkenliği de olmaz. Erdoğan karşıtlığı bu cenahta çok güçlü. Sinan Oğan’a cüzi de olsa oy kayması ihtimal dahilindedir.

Son dakikada Cumhur İttifakına dahil olan YRP’nin kurmay kurucuları kuruluş hedeflerine ulaşmanın bahtiyarlığı içindeler.. Bir başka ifadeyle RTE, Fatih E. ve M. Altınöz’ün birlikte kurguladıkları iddia edilen senaryo sahne aldı.

YRP tabanına gelince fotoğraf çok farklı. Saadet Partisi’den koparılan  parti tabanı, Erdoğan’ı merhum Erbakan’a ihanetle suçlayagelmiş bir seçmen kitlesidir. Büyük oranda Erdoğan’a oy vermeyeceklerdir. Diğer tarafdan aynı tabandan Kılıçdaroğlu’na da oy geçişi olmayacaktır.

MHP’li ve İYİP’li seçmenden Oğan’a, CHP’li seçmenden İnce’ye cüzi de olsa oy geçişi olasılıklıdır…

HÜDA PAR’ın Cumhur İttifakına katılması ve AKP listelerinden aday gösterilmeleri AKP’ye oy veren Kürt seçmeni başka arayışlara sürükleyecektir…

Hasılı matematikte olduğu gibi iki kere iki dört etmeyecektir.

Çok denklemli bir seçim süreci yaşayacağız..

Çözümlemeleri seçim sonrası birlikte yaparız...