Ekranlarda dizi furyası var. Birbirinden senaryo olarak farkı bulunmayan, toplumsal hiçbir konuya dokunmayan, sanat/kültür/mizah açısından çöp nitelemesini hak eder özellikte diziler..
Ülkede üretilen dizilerden ümidi kestiğimiz, dizi bağlamında ekranlardan uzaklaştığımız bir zamanda KIZIL GONCALAR dizisi özel bir kanalda yayına girdi. İki bölüm yayınlandıktan sonra (dizi üzerinden) kanala RTÜK tarafından para cezasının yanısıra iki dönem yayın cezası kesildi.
İki bölümü yayınlanan dizi, tarikat ve cemaat çevrelerini çok rahatsız etmiş ki; diziye yönelik, başta Yeni Akit, Yeni Şafak gibi gazeteler, İsmailağa, Diyanetsen gibi kuruluşlar cezalandırılması/kaldırılması kampanyası başlattılar. Bir tespitimi en başta ifade edeyim. Dizinin iki bölümünde İslam’a, Müslümanlığa ve değerlerine dair bir olumsuzlama, aşağılama kesinlikle yok.
Seküler/laik çevreler ise, diziyi hiç izlememişler, izlemiş fakat anlamamışlar intibaı oluşturacak bir şekilde sahiplendiler.
Dizideki figür, mekansal görsellerden ve senaryodan çıkarsamamız odur ki, genelleme yapılmadan spesifik olarak bir tarikat/cemaat içinde yaşanan kültürel sorunlar, iktidar ilişkileri işlenmekte olduğu çok açık ve seçiktir. Söz konusu tarikat, İsmailağa cemaati olarak da bilinen/tanınan tarikattır.
Dizide, genelleme yapılmadığına yukarıda vurgu yaptım. Tarikat içinde gayet düzgün/dürüst insanların da olduğu bazı figürler üzerinden işlenmektedir. Son yıllarda sıkça karşılaştığımız, cemaat evlerinde/Kuran kurslarında küçük çocuklara cinsel taciz, kızların erken/çocuk yaşta evlendirilmesi, kadına yönelik şiddet vb. haberlere atfen, gönderme yapılarak yazılmış bir senaryodan kesinlikle genelleme çıkmaz/çıkmıyor/çıkarılamaz/çıkarılmamalıdır..
Dizinin yayınlanan iki bölümü izlendiğinde görülecektir ki; 28 Şubat zihniyeti üzerinden seküler/laik kesime yönelik topyekün bir genelleme vardır. Dahası, dizide yer alan bir kesitte/diyalogda, matematik problemi metaforu ile, muhafazakar kesimden 28 Şubatçılara ders niteliğinde sahneler yer almaktadır. Muhafazakar kesime yönelik cerahat haline dönüşmüş yaralara neşter vuran, buna karşın seküler/laik kesimi topyekün olumsuzlayan, gaddar ve vicdan yoksunu olarak tasvir eden bir senaryoya; eleştiriye tabi tutmadan sahiplenmeleri bir akıl tutulmasından öte değildir.
Dizinin algoritması, tarikat/cemaat yapılarının içindeki bazı kişi ve bazı anlayışların, uygulamaların kötü örnekliklerine vurarak, geniş muhafazakar ana yapıya yönelik antipropagandaların önüne geçmek olsa gerektir. Tarikatlar içinde aşikar olan bir takım gayri ahlaki durumlar ana muhafazakar gövdeyi yıpratmakta, eleştirilere maruz bırakmaktadır.
Söz konusu tarikat/cemaat yapılarının sağlık, eğitim sektöründe egemenliği gün geçtikçe artarak devam etmesi, paralelinde spesifik de olsa gayri ahlaki sorunların da ortaya dökülmesi; muhafazakar siyasal iktidarı tedbir almaya zorlamış olsa gerek. Ki, ana gövde muhafazakar yapıyı ve siyasi temsilcisini (AKP) zora soktuğu aşikardır.
Fox Tv gibi seküler/laik/ulusalcı kesimin temsilcisi bir kanalda bu dizinin yayınlanıyor olması doğrusu başta beni şaşırtmadı desem yerindedir. Bu açıdan, dizinin arkasında çok yüksek ihtimalle AKP’nin olabileceği ifadesi de sizi şaşırtımasın! Değilse dahi muhafazakar kesimin akilleri tarafından tasarlandığı asla şüphe götürmeyecek sarih/bariz/belirgindir.
Dizide, yukarıda da temas edildiği üzere, seküler/laik kesim toptancı bir yaklaşımla hedef gösterilmektedir. Seküler/laik kesim eleştirisi, tarikat mensubu figürler üzerinden değil genelde muhafazakar anlayış üzerinden yapılmaktadır.
Tarikat yapılarına yönelik eleştiriler de, tarikatlarda simge haline gelmiş, medyatik kişilere (cübbeli gibi), muhafazakarlığı ile yer verilen bir kadın tarafından itiraz edilmesi (RTÜK’ün ceza verdiği sahne), bir nevi günahları yüzlerine ifade edilmesi bir çok amacın ipuçları olarak okunmalıdır. Mesela tarikat yapılarına ayar çekiliyor, mesela siyasi bir operasyon…
AKP’nin kutuplaştırma üzerinden siyasi rant/oy devşirdiği artık malumun ilanıdır. Dizide, kutuplar arası gerilimi azaltma şöyle dursun, kutuplaşmayı daha da körükleyen bir kurgu ile mesaj verilmektedir. Bir taşla iki kuş vurma metaforu üzerinden örnek vermek gerekirse:
Tarikat/cemaatlerin kötü/bozuk halleri faş edilerek muhafazakar kesimden ayrıştırılacak,
Seküler/katı laik kesim daha da marjinalleştirilecek, hedef tahtasında tutulacak,
Kutuplaş(tır)ma devam edecek.
Kesilen ceza neticesinde iki hafta dizi ekranlara gelmeyecek. 3. Bölüm fragmanı yayınlandı, senaryoda değişiklik olacak mı bekleyip göreceğiz.
Ak partinin fox tv ye dizi yaptıracak kadar gücü varmı acaba